ONDERZOEKERS IDENTIFICEREN NIEUWE FUNCTIE VOOR EIWIT AANGETROFFEN IN HERSENEN VAN ALZHEIMERPATIËNTEN

10 januari 2019 - Onderzoek

De hersenen van alzheimerpatiënten zitten vol met zogenaamde amyloïde plaques: eiwitophopingen met als hoofdbestanddeel het amyloïde-β eiwitfragment, een stukje afkomstig uit het amyloïde voorlopereiwit. Onderzoekers proberen al tientallen jaren de normale rol van dit eiwit te ontrafelen.

Een team van wetenschappers onder leiding van professoren Joris de Wit en Bart De Strooper van het VIB-KU Leuven Centrum voor Hersenonderzoek, sloeg de handen in elkaar met het labo van Karl Farrow en andere onderzoekers in Israel en de VS. Samen slaagden ze er in om aan te tonen dat het amyloïde voorlopereiwit de signaaloverdracht in de hersenen beïnvloedt door een specifieke receptor te activeren. Hierop inspelen zou kunnen helpen bij de behandeling van Alzheimer of andere hersenziekten. De resultaten werden gepubliceerd in het gerenommeerde vakblad Science.

Het amyloïde voorlopereiwit is al meer dan 30 jaar gelinkt aan de ziekte van Alzheimer. Verschillende onderzoeksteams stelden in de jaren 80 van de vorige eeuw vast dat het eiwitfragment in amyloïde plaques afkomstig was van een groter eiwit, dat ze het amyloïde voorlopereiwit noemden. Verschillende enzymen kunnen het langere voorlopereiwit in tal van kleinere fragmenten knippen.

Heel wat onderzoekers richtten zich vervolgens op het splitsingsproces dat leidt tot de vorming van het amyloïde-β-fragment en de daaropvolgende aggregatie in plaques, in de hoop nieuwe manieren te vinden om de ziekte van Alzheimer tegen te gaan. Ondertussen bleef een belangrijke vraag onbeantwoord, namelijk wat de eigenlijke rol is van het amyloïde voorlopereiwit zelf. Wat doet het in onze hersenen als het niet wordt verknipt tot amyloïde-β?

Op zoek naar een receptor

Om deze vraag te beantwoorden, ging Heather Rice, onderzoekster in de laboratoria van Joris de Wit en Bart De Strooper aan het VIB-KU Leuven Centrum voor Hersenonderzoek, op zoek naar de receptor van de hersencellen waaraan het amyloïde voorlopereiwit zou binden.

Demalmazet Daniel

Rice was ook vaak te vinden in de labo's van NERF, waar ze nauw samenwerkte met Daniel de Malmazet van het labo van Karl Farrow. We vroegen Daniel hoe de samenwerking verliep die leidde tot deze belangrijke bevindingen.

Daniel, hoe hielp de samenwerking met jou en NERF dit project vooruit?

"Ik hielp Heather om haar bevindingen ook te valideren in levende organismen. We hebben een operatie opgezet om de hippocampus van de muis bloot te leggen en de basale activiteit van de neuronen in deze hersenregio in kaart te brengen. Vervolgens konden we samen testen hoe deze hersenactiviteit wordt beïnvloed wanneer oplosbaar APP-peptide wordt toegediend. "

Hoe was het om samen te werken met collega's van het VIB-KU Leuven Centrum voor Hersenonderzoek?

"Het fijnste aspect was om zo'n breed spectrum van wetenschap in één project te zien samenkomen. Ik besefte hoe goed onze computationele en technische expertise een ingewikkelde biochemische studie konden aanvullen en het heeft me geïnspireerd om in de toekomst nog meer samen te gaan samen werken met onderzoekers in andere disciplines."

De resultaten werden vandaag in het gerenommeerde vakblad Science gepubliceerd.

Bekijk andere artikels: