EEN ECHOGRAFIE VOOR HET BREIN

07 juni 2021 - Onderzoek

Een echografie kennen we vooral om de zwangerschap op te volgen, maar prof. Alan Urban en zijn collega’s gebruiken dit concept om met ultrasone golven het lichaam te bestuderen ook voor het brein.

“Functionele ultrasone beeldvorming is een techniek waarmee we kunnen meten welke hersencircuits actief zijn op basis van variaties in de bloeddoorstroming,” zegt Urban. “Er is een nauw verband tussen wanneer een zenuwcel een elektrisch signaal uitstuurt en wanneer ze meer energie—en dus bloedtoevoer—nodig heeft.”

Maar zo eenvoudig is het niet: de schedel houdt namelijk ultrasone golven tegen. Urban en zijn team publiceerden deze maand in het vakblad Nature Protocols een gedetailleerd stappenplan over hoe de techniek toch kan ingezet worden bij om de hersenactiviteit van proefdieren te meten en te analyseren.

Clément Brunner, één van de betrokken onderzoekers uit het labo van Urban: "In het nieuwe artikel doen we stap voor stap uit de doeken hoe je je eigen functionele ultrasone beeldvormingssysteem op kan zetten om de hersenfuncties en -circuits van muizen te onderzoeken. De software om de volledige hersenfuncties in beeld te brengen is open source en met andere woorden gratis voor iedereen beschikbaar."

"Dit protocol is belangrijk om vergelijkingen tussen laboratoria te vergemakkelijken en om deze methode op grote schaal te laten toepassen in het neurowetenschappelijk onderzoek," aldus Alan Urban.

Maar de toepassingen van functionele ultrasone beeldvorming zijn ook te vinden buiten het onderzoek, bijvoorbeeld in de geneeskunde. En dat brengt ons weer terug bij baby’s. Omdat de eerste maanden van het leven de schedel nog niet volledig is dichtgegroeid kan je met ultrasone golven op een niet-invasieve manier hersenactiviteit meten. De eerste klinische studies zijn intussen gestart om te kijken of de technologie kan helpen om zuurstoftekort en eventuele hersenschade bij pasgeboren kinderen op te sporen.